Pod koniec 2004 roku polski "świat wiatrówkowy" obiegła wieść, że angielska firma SPORTSMARKETING będzie sprzedawała tanie dobre karabinki pneumatyczne BRITISH MARK BMK które będą alternatywą dla wszechobecnych wtedy Slavii 630/631 jedynego "słusznego" karabinka na początek.

Informacje szybko zostały sprostowane - owszem pojawiła się cała gama modeli BMK, ale były produkowane nie przez angielską firmę, a dla angielskiej firmy przez zakłady w Chinach. Tak więc pojawiły się nowe chińskie karabinki, a wraz z nimi konsternacja - czy będą więcej warte niż seria B-"cyferka" zalewająca wszystkie targi i sklepy.
Na początku pojawiły się modele BMK 19, 20, 30 i 40 a później PCP BMK50 i 51. Każdy z tych modeli okazał się "kopią" jakiejś znanej firmy np. Gamo, HW, Diany, AA - a PCP Daystate. Dlaczego "kopią" w cudzysłowiu? To właśnie ma wykazać niniejszy artykuł na przykładzie karabinka BMK30 - "kopii" Diany D48 - czyli ile Diany jest w BMK.

Do testu porównawczego posłużyła mi BMK-a w najnowszym wcieleniu różniąca się od pierwszych serii zarówno zewnętrznie czyli osadą, jak i wewnętrznie - zmodyfikowane podzespoły. Diana wyprodukowana na początku lat 90-tych jeszcze w wersji GL, ale już "porysowana" czyli został w niej ( lufie ) zrobiony gwint - osada Diany orginalna, zdjęty lakier i poolejowana.

Rzut oka na oba karabinki.

Pierwsze wrażenie bardzo pozytywne ( dla BMK30 ) osada bardziej składna niż w D48, ładniejsze drewno - na 99% orzech tylko taki jakby "selekcjonowany na minus" ponieważ nie posiada ładnych słoi, tylko cienkie prążki - nie jest to na pewno buczyna.

Na drugim zdjęciu widać wyraźnie różnice drewna - u góry 100% bukowa osada Diany. Widać też że na osadzie BMK-i pojawiły się kratkowania, których nie było we wcześniejszych wersjach, a o które upominali się użytkownicy - plus dla wyrobu chińskiego.

Wymiary części chwytu można uznać za identyczne.

Ale już baka jest zdecydowanie lepsza w BMK30 - kolejny plus dla "kopii"

I pierwsze wielkie zaskoczenie - osada BMK pomimo pozornej identyczności ogólnych wymiarów jest krótsza. Pierwszy element niewymienny bez ingerencji użytkownika. Zwracam jednak uwagę że różnica występuje tylko w przedniej części - śruba mocująca i długość frezu pod system poza częścią "roboczą" o czym za chwilę.

Przyjmując że częścią "roboczą" systemu nazwiemy elementy mające wpływ na pracę karabinka tzn. wnętrze w którym znajduje się cylinder z tłokiem do portu ładowania to różnica długości występuje właśnie poza tą częścią - Diana ma dłuższy o 1,5 cm przód systemu od portu ładowania do plastykowej wkładki zachodzącej na lufę. Wyraźnie widać to patrząc na miejsce zamocowania szczerbinki. Średnica systemów identyczna - 35mm zewnętrzna, 31 mm wewnątrz.

Na zdjęciu powyżej widać różnicę długości po ułożeniu dźwigni naciągu które są takie same.

Dwa słowa o wykonaniu systemów - ogólnie BMK-a nie odbiega znacząco od Diany w jakości wykonania - oksyda jest dobra, ale bardziej podatna na zabrudzenia - trudno ją "wytrzeć do sucha" cały czas pozostają na powierzchni widoczne mazie i plamy mimo stosowania takich samych środków czyszcząco-konserwujących co do Diany - minus dla BMK-i. Krawędzie systemu są wykończone prawidłowo, nie są za ostre, przekrój systemu jest okrągły ( nie jajowaty jak w pierwszych modelach ) lufa osadzona jest prosto ( i jest prosta co najważniejsze ) szyna montażowa do celownika jest prosta, dłuższa od Dianowskiej, ale niestety - niestandartowa - 13 mm zamisat oczekiwanych ( i opisywanych w informacjach ) 11 mm. Odpadają montaże typu BKL - próbowałem - nie da się założyć.

Jeszcze dwa słowa o przyrządach celowniczych. Pomijając sam fakt że słynne TruGlo czyli przyrządy światłowodowe to moim zdaniem całkowity niewypał - szczerbinka jest kiepsko wykonana w sensie mechanicznym - plastyk z luzami, któych nie da się usunąć. Nawet całkowite wkręcenie śrub regulacyjnych ( kółeczek ) nie ustabilizowało szczerbinki na tyle aby można z niej było korzystać. Po każdym strzale przesuwała się na boki jak chciała. O regulacji wysokości w tej sytuacji wogóle nie ma co mówić. Na szczęście większość strzelców i tak usuwa ten gadżet i montuje celownik optyczny. Minus za szczerbinkę dla BMK. Muszka również TG za gruba żeby trafiać w małe cele. W D48 przyrządy otwarte na wysokim poziomie - metalowe, cienkie i sztywno zamocowane.

Wspomniana wcześniej długa szyna pod celownik w BMK i moduły spustu. W przeciwnieństwie do innych modeli BMK w których również moduły spustowe są "kopiami" tu jest to orginalny pomysł producenta. Konstrukcja bardzo ciekawa, przemyślana, powiedziałbym bezpieczniejsza od D48 ( bardzo mocne trzymanie trzpienia tłoka ), ale wykonanie... o tym pod koniec artykułu szczegółowo - plus za innowacyjność ( chęci ) minus za szerokość szyny. Bezpiecznik w BMK ma inny rodzaj "napędu" i jest trochę za mało widoczny - trzeba się przyzwyczaić żeby na pierwszy rzut oka wiedzieć czy jest zabezpieczony czy już odbezpieczony.

Powyżej widać różnice w "długości" bezpieczników - oba w pozycji wysuniętej.

I wspomniany wcześniej "napęd" bezpiecznika. W Dianie bezpiecznik jest wysuwany do tyłu poprzez trzpień tłoka w momencie gdy ten znajduje się w krańcowym tylnym położeniu, natomiast w BMK30 wysuwa go widoczny na zdjęciu trzpień z tworzywa który jest wciskany przez dźwignię naciągu. Różnica w działaniu jest taka że Diana zabezpiecza się po całkowitym "naciągnięciu" a BMK już w momencie odchylenia dźwigni naciągu od korpusu - nawet wtedy gdy nie zostanie faktycznie "naciągnięta".

No i mamy pierwsze "chińskie kwiatki" - nie wiem jak to określić, ale na pewno są to niedoróbki montażowe - po lewj pięknie wykonane montowanie szyny dźwigni naciągu w Dianie, po prawej ... zgrzew? spaw? a może klej do metalu... no ale się trzyma ;)

Lufy wyglądają podobnie, ale oczywiście takimi nie są - no cóż tutaj nie oceni się jakości po wyglądzie. Grubość ta sama 18mm samej lufy bez osłon i optycznych pogrubiaczy - długości nie porównuję bo D48 ma lufę po tuningu, rysowaną i założony tłumik - w BMK lufę też należałoby skrócić - będzie lepiej wyważona, ale to moje osobiste preferencje - dla tych co lubią mieć "ciężko z przodu" będzie OK.

Wylot luf czyli korona - po lewej BMK - korona równa, wyraźnie szersza i głębsza. W D48 wygląda nie niezbyt dobrze wykończoną, ale jak już wspominałem lufa była tuningowana więc nie podlega w tym wypadku porównaniu. 

Po odsunięciu cylindra ukazują się porty ładowania - w Dianie krótszy i bardziej płaski, w BMK stożkowy - oba dobrze wykonane nie sprawiają żadnych trudności w ładowaniu śrutu nawet 4,52

Pomimo identycznych wymiarów wewnętrznych systemów budowa cylindrów jest już zupełnie inna. Otwór w cylindrze BMK jest dużo większy i głębszy niż w Dianie 20 i 13 mm również uszczelki są inne i mają różne średnice otworów - D48 - 3,5 mm BMK30 - 3,3 mm.
Pozostałe wymiary cylindra - średnica zew/wew -D48 30,75mm/27,9mm - BMK 30,9mm/26mm długość zew/wew - D48 149/125mm BMK - 152/120mm waga D48 - 240g BMK - 370g

I element całkowicie skopiowany - różni się tylko odcieniem wykończenia ( mat/połysk ) jedyny 100% wymienny element jaki znalazłem :)

Rozkład na czynniki - o cylindrach i systemach było powyżej
Sprężyna:
D48 - sprężyna od HW97 (7,5J) - grubość drutu 3mm, średnica zewnętrzna 20mm, ilość zwoi 28, napięcie wstępne z założonym kapeluszem, tuleją i podkładką ( widoczne na zdjęciu na prowadnicy ) 25mm, długość 223 mm, ilość miejsca na sprężynę całkowicie ściśniętą - 114,4mm
BMK30 - sprężyna orginalna - grubość drutu 3,2mm, średnica zewnętrzna 20mm, ilość zwoi 26, napięcie wstępne - brak, długość 228mm, ilość miejsca na sprężynę całkowicie ściśniętą - 122,9mm

Prowadnica:
D48 - tworzywo średnica 14mm - sprężyna osadzona ciasno
BMK30 - metalowa średnica 13mm - sprężyna z dużym luzem - 0,6mm
Tłok:
D48 - średnca A - 27,8mm B - 27mm, C - 30,8mm średnica trzpienia 1 - 10mm, 2 - 6,8mm, długość zaczepu 3 - 6,5mm
BMK30 - średnica A - 25,8mm, B - 25,4mm, C - 28mm średnica trzpienia 1 - 9,8mm, 2 - 7mm, długość zaczepu 3 - 10mm
BMK30 posiada na końcu tłoka pierścień ślizgowy ( PS ) - plus za pomysł, minus za wykonanie - pierścień ( założony ) ma tylko 25mm średnicy czyli mniej nawet niż zewnętrzna średnica tłoka w tym miejscu, a biorąc pod uwagę że system ma tam aż 31mm średnicy pierścień nie spełnia swojej roli - tłok szoruje w srodku systemu z luzami po 1,5 mm na stronę - ogromny minus za takie niedopatrzenie. - grubość/szerokość pierścienia 1,5/4mm. Dorobienie pierścienia o odpowiednim do systemu wymiarze znacznie poprawi kulturę pracy.

I na koniec szczegółowo o module spustowym. Jak rozebrać i co w nim siedzi.

W celu rozebrania spustu BMK30 zsuwamy pomału do tyłu plastykową osłonę A uważając bo w miejscu B wyskoczy do góry sprężynka 1 i może wypaść znajdująca się pod nią kuleczka 1, a odsuwając dalej osłonę z otworu C wyskoczy sprężynka 2 odpychająca element 6 ( który pozostanie na razie w środku ).
Wybijamy sworzeń ( wałek ) 3 z miejsca D i uważając na zawieszoną na nim sprężynkę 4 wyciągamy element E. Następnie wybijamy sworzeń 3 z miejsca F i uważając na sprężynkę 5 wyciągamy spust G. Teraz możemy do tyłu wyciągnąć bezpiecznik H, element "napędzający" bezpiecznik 6 i element 7 ze sprężynką, która nie powinna niespodziewanie wyskoczyć. Ściągamy sprężynę dociskającą I oraz wybijamy sworznie J dzięki czemu wysuną się zaczepu K i ze środka wypadnie element 8. Zwrócić należy uwagę na kierunek jak elementy są włożone, żeby potem tak samo je poskładać ( góra/dół przód/tył ). Pozostało wybić sworzeń 3 z miejsca L i wyjąć element Ł. W ten sposób spust został rozebrany na części pierwsze.

Teraz należy obejrzeć które z elementów kwalifikują się do poprawki - w tym przypadku prawie każdy. Jak widać wszystkie ważne współpracujące części są obrobione "od hebla" pilnikiem zdzierakiem, albo jeszcze gorzej. Trzeba je dokładnie wyrównać, elementy odpowiedzialne z zwolnienie spustu oraz boczne ich powierzchnie wypolerować, jeśli trzeba dołożyć podkładki niwelując luzy, posmarować smarem przeciwzatarciowym i poskładać w odwrotnej kolejności.

Pomimo wykonania powyższych czynności nadal nie byłem zadowolony z działania spustu, więc zwiększyłem jeszcze zakres regulacji spiłowując element E w miejscu pod łbami śrubek - można też wkręcić dłuższe śrubki co da ten sam efekt. Niestety uzyskałem jedynie lepszą regulację, ale spust nadal jest twardy. Pozostaje zmienić sprężynki na miększe, ewentualnie jeszcze poprawić krawędzie współpracujące, ale szczerze powiedziawszy wątpię, aby ten moduł spustu dało się doprowadzić do takiego stanu, aby przypominał w działaniu T05 Diany - ale będę jeszcze próbował. Ocena za spust - jednak minus dla BMK.

Podsumowując - ile Diany D48 jest w BMK30 ? Ogólna koncepcja, kształt... w zasadzie jest to bardzo podobny karabinek, ale nie jest to w żadnym stopniu kopia. To mniej więcej tak jakby porównać FIAT 1500 i Ładę 1500 - też niby takie same, ale jednak inne.

Tabela porównawcza wymiarów:

Krzysztof Szpicki